عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 47
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
6 - قزل ارسلان - سعد الدين بن زنگى ممدوح سعدى . 7 - قزلبوقا - نام دو تن از اجداد آل عثمان . 8 - قزلحميد - از امراى معروف آقسراى آناطولى كه با محمد بيك معروف به ( جمرى ) مبارزه مىكرد . 9 - قزلاوقو - از سرداران معروف توقتميش خان و رئيس ايل ذهبى قبچاق در 787 ه . ق . 10 - قزلسلطان - لقب يكى از امراى شاه طهماسب ، كه در سال 933 در قضيه تكلو و استاجلو كشته شد . 11 - قزلسارق - از اميران نامدار سلطان ملكشاه سلجوقى كه مأمور قلع و - قمع اسماعيليان قهستان شد . 12 - قزلخواجه - نام امراء و قبيلهاى از تركمانان آناطولى بوده كه در نيمهء اول قرن نهم هجرى مدتها در اماسيه و توكات فرمانروايى مىكردند و با دولت عثمانى در جنگوگريز بودند . 13 - قزل آخوند - لقب مردى با نفوذ و شخصيت مقتدر تركمنها در گمشتپه . نام حقيقى وى مراد بوده و در بخارا درس خوانده بود . آرمينيوس وامبرى بواسطهء نفوذ و جانبدارى اين شخص توانسته در تركمنصحرا گردش كند . وى در كتاب سياحت درويشى دروغين از نفوذ و مقام همين قزل آخوند ( آخوند بزرگ ) سخنها رانده است . 67 تمام شخصيتهاى فوق ، از مردان نامى تاريخ و سران اقوام ترك بودهاند . كلمهء قزل در پيش نام آنان ، قدرت و نفوذ ، و بزرگى شأن و مقام نامبردگان را نشان مىدهد . ج - نامهاى خاص و ممتازى كه عظمت و كثرت موصوف را مىرساند : 1 - قزل اردو - همنام گوى اردو و آقاردو . اردوى عظيم و پيروزمند چنگيز خان « قزل اردو » لقب گرفته بود كه شرح فتوحات و شمار نفرات آنان در كتابهاى تاريخى مغول درج شده است . اين اصطلاح